Sleedoorn – Prunus Spinosa

De sleedoorn is een struik die we nog vaak langs de randen van velden en aan holle wegen vinden. De sleedoorn bloeit in het vroege voorjaar met vele fijne witte bloemen en is dan een echte blikvanger. De bloemen groeien meestal in groep, hebben 5 bloemblaadjes en veel meeldraden, waaraan we kunnen herkennen dat deze struik familie is van de roosachtigen (Rosaceae). De blaadjes komen pas later aan de struik, ze zijn ovaal en hebben gezaagde randen. De struik is de voorvader van de gecultiveerde pruimen die we nu kennen.

Zoals de naam al doet vermoeden heeft deze struik grote doorns die hem ondoordringbaar maken, waardoor hij een geliefde en veilige broedplaats wordt voor vogels.

Bloesem Bessen met blad

De sleedoorn wordt ook wel sleien of trekkebekken genoemd, in Engeland worden ze Sloe genomen.

In het sprookje van Doornroosje is er sprake dat het kasteel overwoekerd wordt door Sleedoorn en daardoor ondoordringbaar wordt voor iedereen die Doornroosje wil komen redden. In de praktijk wordt de struik echter zelden hoger dan 4 meter en zijn de meeste tussen de 2 en 3 meter hoog.

In Walpurgisnacht (30 april) brandde men de heksen uit door bussels van Den, Sleedoorn, Scheerling en Rozemarijn te branden. Men liep er 7 maal mee rond het huis en het dorp en op die manier werden de heksen die er rondwaarden verjaagd,

uiteraard begeleid met veel kabaal.

De Sleedoorn is een klassieke boom van tovenaars en heksen en daar waar de meidoorn vaak voor het goede stond, vertegenwoordigde de Sleedoorn vaak het negatieve. Zo geloofde men dat een prik van de Sleedoorn dodelijk kon zijn. Men dacht dat de betovering van de Sleedoorn kon worden opgeheven door de Meidoorn.

In de herfst zien we de blauwe, harde bessen verschijnen. Deze bessen hebben een wrange smaak en het is niet aan te raden ze rauw te eten (de smaak zal je er ook snel van weerhouden). De eerste vorst moet eens over de bessen gaan voordat we ze kunnen plukken om te verwerken in de keuken. Als je zo lang niet kan wachten, kan je ze ook plukken en eventjes in de diepvries leggen alvorens ze te verwerken.

De bessen zijn bijzonder rijk aan vitamine C en werden vroeger dan ook vaak gebruikt als versterkend middel. De bessen vormen een bron van vitamine C, op een tijdstip in het jaar waarop deze zo goed als nergens anders nog in de natuur te vinden is en was daardoor door de eeuwen heen bijzonder waardevol. Thee van de bloesems werkt als licht laxerend en zuiverend middel.

De bessen kunnen verwerkt worden in onder andere gelei, siroop en likeur. Door de bewerking en de toevoeging van suiker gaan ze heel wat minder wrang en stukken lekkerder smaken.

Recept:

Van de bessen kan een heerlijk likeurtje gemaakt worden, dat op zijn best is nadat het 7 jaar gerust heeft.

Hiervoor neem je 500 gram gewassen bessen, die je met een naald doorprikt tot aan de pit. Doe de bessen in een pot en strooi er 300 gram suiker over. Overgiet alles met 1 liter eau-de-vie of neutrale jenever, sluit de pot goed af. Laat dit 3 maanden trekken en schudt af en toe, zodat de suiker kan oplossen. Filter na deze 3 maanden de likeur (door een zeefdoek of een zeer fijne zeef) en laat hem dan nog 1 jaar staan. Maar het lekkerste is hij na 7 jaar. Deze likeur blijft nog steeds de typische smaak van de sleedoornbessen behouden.

Variatie: voeg een paar verbrijzelde zoete amandelen toe en doe die samen met de bessen in de pot.

Bronnen: Compendium van de Rituele planten in Europa – De Cleene/Lejeune