TIPS VOOR HET AANLEGGEN VAN EEN KRUIDENTUIN

Het (vroege) voorjaar is het ideale moment om te starten met de aanleg van een kruidentuin, of het heraanleggen van een reeds bestaande kruidentuin. Hieronder volgen alvast een aantal tips.

Waar ga ik mijn kruiden kweken?

- in de volle grond in de tuin: in de volle grond hebben we de meeste mogelijkheden, nagenoeg alle kruiden kunnen in de volle grond geplaatst worden en vaak hebben we daarbij ook nog de ruimte om een paar speciale gevallen in een pot te houden. Hou rekening met de bodemkwaliteit en kies de planten ook in functie daarvan. Als je kruiden wilt houden die een andere bodem nodig hebben, kies er dan voor om deze in een pot te houden, het zal je veel kopzorgen besparen.

o informele tuin: in deze tuin is er ogenschijnlijk geen strak plan van aanleg, de kruiden staan losjes door elkaar, gescheiden van stapstenen of slingerende paadjes. Dit type van kruidentuin vraagt vaak een wat meer onderhoud omdat je de tuin niet alleen onkruid-vrij moet houden, maar dat je er ook zorgvuldig op moet letten dat de kruiden elkaar niet verdrummen of overwoekeren. Dus zeker tijdig en met besliste hand enkele kruiden duidelijk hun eigen plekje terug toewijzen. Een aantal kruiden zoals Mierikswortel, Citroenmelisse en Munt kunnen daarvoor het beste in een plastiek bloempot zonder bodem in de tuin geplant worden, waardoor ze zich zijdelings minder makkelijk kunnen uitbreiden.

o formele tuin: aangelegd volgens een vast geometrisch patroon, afgeboord met haagjes of met stenen, of houten elementen. Elk kruid heeft zijn eigen plek en is door de afboording minder geneigd om de kruiden in de vakken naast hem te bedreigen. Deze tuin vraagt bij aanleg meer denk- en tekenwerk, en is vaak moeilijker uit te breiden, omdat je met vaste figuren werkt. Dit is echter wel makkelijk als je in een dambordpatroon werkt. Je kan in deze tuin heel mooi werken volgens het kleur van de kruiden, het uitzicht en dat soort dingen meer. Let er wel op dat herhaling van een aantal kruiden voor meer visuele rust zorgt, terwijl heel veel verschillende kruiden vaak een iets drukker beeld geven.

o als verlengde van de groentetuin: kruiden en groenten lopen vaak nogal door elkaar, dus kan de kruidentuin perfect in het verlengde staan van de groentetuin of kunnen de kruiden gewoon tussen de groenten staan. Zorg ervoor dat de kruiden de groenten niet overwoekeren. In de groentetuin geplaatst zullen veel kruiden ook positief werken op de groenten zelf en krijg je op die manier een goede wisselwerking.

o in de siertuin tussen de bloemen: heel veel kruiden hebben een bijzonder hoge sierwaarden en bij de meeste mensen zal de lavendel weldegelijk in de siertuin staan en niet (alleen) in de kruidentuin. Ook minder voor de hand liggende kruiden kunnen het heel goed doen in de siertuin, net omwille van hun vaak andere structuur dan de meeste sierplanten (heel mooi is bijvoorbeeld venkel en dille in bloei)

- in potten op het terras: dit is de vorm die het minste onderhoud vergt en waarbij je heel makkelijk kan oogsten, meestal geen vuile schoenen en de kruiden zullen vaak dicht bij het huis staan, waardoor ze in het zicht staan en je er sneller zal van gebruiken. Heel veel kruiden zijn goed geschikt voor het houden in potten of bloembakken en het aantal uren onderhoud is tot een minimum beperkt. Vergeet niet de kruiden tijdig en voldoende water te geven. De aarde in bloembakken gaat ook sneller zijn voedingsstoffen verliezen, dus af en toe aanvullen met verse aarde en/of meststof is zeker aan te bevelen. Uiteraard is de hoeveelheid aan kruiden nogal beperkt en zal je misschien eerder kiezen voor de keukenkruiden.

- op de vensterbank binnen: in tegenstelling tot wat het lijkt, vraagt dit wel wat onderhoud: de planten kunnen minder licht krijgen en de lichtbron komt maar van 1 kant. Hierdoor moeten we de potten regelmatig met een andere zijde naar het licht draaien. Er komen hiervoor niet zo heel veel kruiden in aanmerking, maar basilicum, bieslook, tuinkers, koriander, pimpernel, eenjarig bonenkruid en dragon kunnen het vaak naar behoren doen. Let er wel op dat je deze kruiden niet in de volle zon achter glas zet, of zorg – als de zon fel gaat schijnen – voor een diffuus doek (bijvoorbeeld boterhampapier tegen het raam, of voile of tule, of…) Als je je kruiden wilt verwennen kan je ze in de zomer verhuizen naar het terras buiten. Uiteraard raakt de aarde in kleine bloempotjes vaak uitgeput en bestaat de kans sowieso dat je elk jaar voor een paar nieuwe “moederplantjes” moet zorgen.

- op de vensterbank buiten: idem als binnen, zorg zeker voor voldoende water en beschutting tegen al te felle zon. De warmte van de zon op de kleine bloempotjes zorgt voor zeer snelle uitdroging.

Welke kruiden ga ik kweken:

Natuurlijk is het assortiment ongelooflijk uitgebreid. Begin met een aantal basis kruiden en naarmate je het meer in je vingers krijgt kan je uitbreiden met bijzondere soorten en variëteiten.

Kruiden staan graag op een warme plaats, beschut voor de wind, de meeste zijn grote zonnekloppers en ze zijn vaak allergisch aan een grond die lang nat blijft en slecht afwatert.

Rozemarijn, tijm, salie, bonenkruid, hyssop, laurier en lavendel zijn voorbeelden van Mediterrane kruiden. In hun natuurlijk biotoop is de grond vaak vrij arm en is het zonnig en droog, dus ook hier doen ze het vaak minder op heel vette en/of vochtige grond. Vooral vocht en kou (de klassieke combinatie in onze winters) is vaak nefast voor de wortels van deze kruiden, waardoor ze gaan rotten, zorg zeker voor voldoende afwatering.

Basilicum vormt een uitzondering, dit kruid komt oorspronkelijk uit een veel vochtiger klimaat met een rijkere bodem, zorg er dus voor dat de grond waarin de basilicum staat nooit volledig uitdroogt. Beschut hem ook tegen rechtstreekse middagzon, want dan zouden de blaadjes kunnen verbranden.

Een top 13:

Basilicum – Bieslook – Bonenkruid – Dille – Goudsbloem – Kervel – Laurier – Lavendel – Munt – Oost-Indische kers – Rozemarijn – Salie – Tijm

Uitbreiding voor gevorderden:

Bergamot – Citroenmelisse – Citroenverbena – Hyssop – Lavas – Look – Mierikswortel – Komkommerkruid – Pimpernel – Venkel

Hou er wel rekening mee dat sommige kruiden aan expansiedrang lijden en dus goed moeten worden ingetoomd. Het kan handig zijn om een plastiek bloempot (minstens 40cm hoog), waar je de bodem uit snijdt, te nemen, en deze in de kruidentuin in te graven. Laat hem ongeveer 10 cm boven de grond uitkomen. Hierin kan je met een gerust hart Mierikswortel of citroenmelisse planten, zonder het risico te lopen dat deze je hele kruidentuin gaan overwoekeren.